ദോഹ: ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പാകിസ്ഥാൻ്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ ഇസ്ലാമാബാദിൽ ചൊവ്വാഴ്ച നടക്കാനിരിക്കുന്ന രണ്ടാം ഘട്ട ചർച്ചകളിൽ അനിശ്ചിതത്വം തുടരുന്നു. അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഉന്നതതല പ്രതിനിധി സംഘം ചർച്ചയ്ക്കായി ഇസ്ലാമാബാദിൽ എത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇറാൻ ഔദ്യോഗികമായി തങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം ഇതുവരെ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. ഏപ്രിൽ 7-ന് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ച രണ്ടാഴ്ചത്തെ താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തലിൻ്റെ കാലാവധി ബുധനാഴ്ച അവസാനിക്കാനിരിക്കെയാണ് ഈ അനിശ്ചിതത്വം. കഴിഞ്ഞ കുറച്ചു ദിവസങ്ങളായി ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുണ്ടായ സൈനിക പ്രകോപനങ്ങൾ സ്ഥിതിഗതികൾ കൂടുതൽ വഷളാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ഒരു ഇറാനിയൻ കപ്പൽ അമേരിക്ക പിടിച്ചെടുത്തതിനെ ‘കടൽക്കൊള്ള’ എന്നാണ് ഇറാൻ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. അമേരിക്കൻ നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഇറാന്റെ പവർ പ്ലാൻ്റുകളും പാലങ്ങളും തകർക്കുമെന്ന് ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
നിലവിലെ ഈ സങ്കീർണ്ണമായ സാഹചര്യത്തിൽ വരും ദിവസങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുള്ള നാല് പ്രധാന വഴിത്തിരിവുകളാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്:
1. ചർച്ചകൾ നടക്കുകയും താൽക്കാലിക കരാറിൽ എത്തുകയും ചെയ്യുക: ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടക്കുന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ഇരുപക്ഷവും ഒരു ധാരണാപത്രത്തിൽ (MoU) ഒപ്പുവെക്കുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും ശുഭകരമായ ആദ്യ സാഹചര്യം. അമേരിക്കയ്ക്കായി ജെ.ഡി. വാൻസ്, ജാരെഡ് കുഷ്നർ എന്നിവരും ഇറാന് വേണ്ടി പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഖർ ഖാലിബാഫും ചർച്ചകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയേക്കും. ആണവ പദ്ധതികൾ, ഉപരോധം തുടങ്ങിയ കാതലായ വിഷയങ്ങളിൽ അന്തിമ തീരുമാനമായില്ലെങ്കിലും, കൂടുതൽ ചർച്ചകൾക്കായി സമയം കണ്ടെത്താനും വെടിനിർത്തൽ നീട്ടാനും ഇതുവഴി സാധിക്കും.
2. ചർച്ചകളിൽ പുരോഗതി ഇല്ലാതെ വെടിനിർത്തൽ നീട്ടുക: രണ്ടാമത്തെ സാധ്യതയനുസരിച്ച്, വലിയ തീരുമാനങ്ങൾ ഒന്നും ഉണ്ടായില്ലെങ്കിലും സമാധാനത്തിനുള്ള ഒരു അവസരം കൂടി നൽകിക്കൊണ്ട് വെടിനിർത്തൽ കാലാവധി നീട്ടാൻ ഇരുരാജ്യങ്ങളും സമ്മതിച്ചേക്കാം. വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് ഇരുപക്ഷവും തയ്യാറല്ലെങ്കിൽ ഒരു കരാറിൽ എത്തുക പ്രയാസമാണെങ്കിലും, യുദ്ധം പുനരാരംഭിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ താൽക്കാലിക സമാധാനം തുടരുന്ന രീതിയാണിത്.
3. ചർച്ചകൾ നടന്നില്ലെങ്കിലും വെടിനിർത്തൽ നീട്ടുക: ഇറാൻ ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ തയ്യാറായില്ലെങ്കിൽ പോലും, ട്രംപ് തൻ്റെ സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമായ ട്രൂത്ത് സോഷ്യലിലൂടെ അവസാന നിമിഷം വെടിനിർത്തൽ നീട്ടി പ്രഖ്യാപിക്കാനുള്ള സാധ്യതയും നിരീക്ഷകർ തള്ളിക്കളയുന്നില്ല. എന്നിരുന്നാലും, കടൽമാർഗ്ഗമുള്ള ഉപരോധവും പരസ്പര ആരോപണങ്ങളും തുടരുന്നിടത്തോളം കാലം ഈ സമാധാനം എത്രത്തോളം സുരക്ഷിതമായിരിക്കും എന്നതിൽ ആശങ്ക നിലനിൽക്കുന്നു.
4. ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെടുകയും വെടിനിർത്തൽ അവസാനിക്കുകയും ചെയ്യുക: ചർച്ചകൾ നടക്കാതിരിക്കുകയോ പരാജയപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ ബുധനാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം വീണ്ടും ബോംബാക്രമണങ്ങൾ ആരംഭിക്കാനുള്ള സാധ്യതയാണ് നാലാമത്തേത്. ചർച്ചാ മേശയെ ‘കീഴടങ്ങാനുള്ള ഇടമായി’ കാണാൻ ഇറാൻ തയ്യാറല്ലെന്നും യുദ്ധഭൂമിയിൽ പുതിയ കരുനീക്കങ്ങൾ നടത്താൻ തയ്യാറാണെന്നും ഇറാൻ സ്പീക്കർ ഖാലിബാഫ് പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്. വെടിനിർത്തൽ തകരുകയാണെങ്കിൽ അമേരിക്ക ഇറാന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെ ലക്ഷ്യം വെക്കുമെന്നും അത് പശ്ചിമേഷ്യയെ മുഴുവൻ വലിയൊരു ദുരന്തത്തിലേക്ക് നയിക്കുമെന്നും രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
