അങ്കാറ/വാഷിംഗ്ടൺ: തുർക്കിയുടെ തലസ്ഥാനമായ അങ്കാറയിൽ ജൂലൈ 7, 8 തീയതികളിൽ നടന്ന 2026-ലെ നാറ്റോ ഉച്ചകോടിയിൽ ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയും ഹോർമോസ് കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷയും പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയങ്ങളായി. ഉച്ചകോടിയുടെ സമാപന പ്രഖ്യാപനത്തിൽ, ഇറാൻ ഒരിക്കലും ആണവായുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കരുതെന്നും അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽപ്പാതയിലെ ഗതാഗത സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ പൂർണ്ണമായി മാനിക്കണമെന്നും സഖ്യം ഔദ്യോഗികമായി ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, ഉച്ചകോടിയിൽ ഉയർന്നുവന്ന ഇറാൻ വിരുദ്ധ നീക്കങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമാണെന്ന് ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ ഇർന (IRNA) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. തങ്ങളുടെ ആണവപദ്ധതി തികച്ചും സമാധാനപരമാണെന്നും മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണം മറ്റ് ബാഹ്യശക്തികളുടെ ഇടപെടലുകളാണെന്നും തുർക്കിയിലെ ഇറാൻ എംബസി വ്യക്തമാക്കി.
ഇറാൻ വിഷയത്തിൽ അമേരിക്കയും അവരുടെ യൂറോപ്യൻ സഖ്യകക്ഷികളും തമ്മിൽ കടുത്ത അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നതായാണ് ഉച്ചകോടിയിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഭീകരതയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന ലോകത്തിലെ ഒന്നാം നമ്പർ രാജ്യം എന്നാണ് ഇറാന്റെ നീക്കങ്ങളെ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇറാന് എതിരെയുള്ള സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്കായി തങ്ങളുടെ വ്യോമതാവളങ്ങൾ വിട്ടുനൽകുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള ലോജിസ്റ്റിക്സ് സഹായങ്ങൾ നൽകാൻ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ വിസമ്മതിച്ചതിനെതിരെ ട്രംപ് പരസ്യമായി അതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിച്ചു. 2026 ഏപ്രിൽ മുതൽ നിലനിന്നിരുന്ന യുഎസ്-ഇറാൻ താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ കരാർ തകരുകയും മേഖലയിൽ വീണ്ടും യുദ്ധം ശക്തമാകുകയും ചെയ്ത പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഈ ഉച്ചകോടി നടന്നത്. ഈ സാഹചര്യം മുതലെടുത്ത് സഖ്യകക്ഷികളെ ഇറാന് എതിരെയുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ പങ്കാളികളാക്കാൻ അമേരിക്ക ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, ഇത് തങ്ങളെ വലിയൊരു പ്രാദേശിക യുദ്ധത്തിലേക്ക് നയിക്കുമെന്നും ആഗോള എണ്ണ വിപണിയെ തകിടം മറിക്കുമെന്നും യൂറോപ്യൻ നേതാക്കൾ ഭയപ്പെടുന്നു.
നാറ്റോ സഖ്യത്തിനുള്ളിലെ ഐക്യം തകരാതിരിക്കാൻ സംയുക്ത പ്രസ്താവനയിൽ ഇറാനെതിരെയുള്ള ചില പൊതുവായ വ്യവസ്ഥകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും, നയതന്ത്രപരമായ ചർച്ചകൾ ഏറെ വിയോഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. ഈ യുദ്ധം നാറ്റോ സഖ്യത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളുമായി ബന്ധമില്ലാത്തതാണെന്നും, അതിനാൽ അമേരിക്കയുടെ ആക്രമണാത്മക നിലപാടുകളോട് ചേർന്നുനിൽക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നുമാണ് ഭൂരിഭാഗം യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെയും നിലപാട്. ചുരുക്കത്തിൽ, ഇറാനെതിരെ നാറ്റോ ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും, ഹോർമോസ് കടലിടുക്കിലെ ഇടപെടലുകളെച്ചൊല്ലി അമേരിക്കയും യൂറോപ്യൻ പങ്കാളികളും തമ്മിലുണ്ടായ പരസ്യമായ ഭിന്നതകൾ അങ്കാറ ഉച്ചകോടിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തെ പൂർണ്ണമായി നിഴലിലാഴ്ത്തി.
