ദുബൈ/വാഷിംഗ്ടൺ: പശ്ചിമേഷ്യയിൽ നാല് ആഴ്ച പിന്നിടുന്ന യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഇറാൻ അതീവ താല്പര്യം കാണിക്കുന്നുണ്ടെന്ന അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ അവകാശവാദവും അത് നിഷേധിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഇറാന്റെ പ്രതികരണവും അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചയാകുന്നു. ഇറാൻ ചർച്ചകൾക്കായി യാചിക്കുകയാണെന്നും നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവർ നൽകുന്ന പരസ്യ പ്രസ്താവനകൾ തെറ്റാണെന്നും ട്രംപ് തന്റെ ‘ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ’ പോസ്റ്റിലൂടെ ആരോപിച്ചു. എന്നാൽ, അമേരിക്കയുമായി നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ നടന്നിട്ടില്ലെന്നും സുഹൃദ് രാജ്യങ്ങൾ വഴി സന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറുന്നത് ചർച്ചയായി കാണാനാവില്ലെന്നും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഖ്ചി വ്യക്തമാക്കി. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള 15 നിർദ്ദേശങ്ങളടങ്ങിയ അമേരിക്കൻ സമാധാന കരാർ പാകിസ്ഥാൻ വഴി ഇറാനു കൈമാറിയതായാണ് വിവരം.
യുദ്ധം സൃഷ്ടിച്ച ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധി ലോകരാജ്യങ്ങളെ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഇറാൻ അടച്ചതിനെ ‘സാമ്പത്തിക ഭീകരവാദം’ എന്നാണ് അബുദാബി സ്റ്റേറ്റ് ഓയിൽ കമ്പനി (ADNOC) മേധാവി സുൽത്താൻ അൽ ജാബർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇന്ധനക്ഷാമം മൂലം വിമാന സർവീസുകളും ചരക്ക് നീക്കവും തടസ്സപ്പെട്ടത് ആഗോള വിപണിയെ ബാധിച്ചു. ജൂൺ മാസത്തിനുള്ളിൽ യുദ്ധം അവസാനിച്ചില്ലെങ്കിൽ പത്തു കോടിയോളം പേർ പട്ടിണിയിലാകുമെന്ന് ലോക ഭക്ഷ്യ പ്രോഗ്രാം (WFP) മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇതിനിടെ, അമേരിക്കയിൽ നടത്തിയ സർവേയിൽ 61 ശതമാനം ജനങ്ങളും ഇറാനിലെ സൈനിക നീക്കത്തെ എതിർക്കുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ട്. വരാനിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കൂടി പരിഗണിച്ച് യുദ്ധത്തിന് ഒരു അന്ത്യം കണ്ടെത്താൻ ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന് മേൽ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദം ഏറുന്നുണ്ട്.
സൈനിക തലത്തിൽ ഇറാനിലെ പതിനായിരത്തിലധികം കേന്ദ്രങ്ങൾ തകർത്തതായും അവരുടെ നാവിക ശേഷിയുടെ 92 ശതമാനവും നശിപ്പിച്ചതായും യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് അവകാശപ്പെട്ടു. എങ്കിലും വ്യാഴാഴ്ചയും ഇറാൻ ഇസ്രായേലിന് നേരെ മിസൈൽ ആക്രമണം നടത്തി. ഇറാന്റെ മിസൈൽ ഉൽപ്പാദന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും തകർത്തെങ്കിലും തിരിച്ചടി തുടരുന്നത് ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നു. യുദ്ധം ആരംഭിച്ച് ആദ്യ ദിനം തന്നെ കൊല്ലപ്പെട്ട അയത്തുള്ള അലി ഖമേനിക്ക് പകരം ചുമതലയേറ്റ മകൻ മുജ്തബ ഖമേനിയും പരിക്കേറ്റ് ചികിത്സയിലാണെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. മേഖലയിലെ സാഹചര്യം അതീവ ഗുരുതരമായി തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ലോകം വലിയൊരു യുദ്ധത്തിന്റെ നിഴലിലാണെന്നും നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ അടിയന്തരമായി വേണമെന്നും യുഎൻ സെക്രട്ടറി ജനറൽ ആന്റണിയോ ഗുട്ടെറസ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
