മക്ക: വിശുദ്ധ ഹജ്ജ് കർമ്മങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സമാപന ചടങ്ങുകളിലൊന്നായ ജംറകളിലെ പ്രതീകാത്മക കല്ലേറ് കർമ്മത്തിനായി ബുധനാഴ്ച പുലർച്ചെ മുതൽ മിനാ താഴ്വരയിൽ ജനസാഗരം ഒത്തുകൂടി. മക്കയുടെ തെക്കുകിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മിനായിൽ പിശാചിന്റെ പ്രതീകങ്ങളായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള തൂണുകളിലേക്ക് ചെറുകല്ലുകൾ എറിഞ്ഞാണ് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് തീർത്ഥാടകർ ഈ പ്രധാന കർമ്മത്തിൽ പങ്കാളികളായത്. തന്റെ മകൻ ഇസ്മായിലിനെ ബലിനൽകാനുള്ള ദൈവകൽപ്പന അനുസരിക്കുന്നതിൽ നിന്നും പ്രവാചകൻ ഇബ്രാഹിം നബിയെ പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ പിശാച് ശ്രമിച്ച മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങളിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹം കല്ലെറിഞ്ഞ് ആട്ടിയോടിച്ചതിന്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കലാണ് ഹജ്ജിലെ ഈ സുപ്രധാന കർമ്മം. ശാരീരികമായും സാമ്പത്തികമായും ശേഷിയുള്ള എല്ലാ മുസ്ലിങ്ങളും ജീവിതത്തിലൊരിക്കലെങ്കിലും നിർബന്ധമായി ചെയ്യേണ്ട ഹജ്ജ് കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഇത്തവണ ആകെ 1.7 മില്യണിലധികം (17 ലക്ഷത്തിലധികം) വിശ്വാസികളാണ് പുണ്യഭൂമിയിൽ എത്തിയിട്ടുള്ളത്.
കടുത്ത വേനൽച്ചൂടിനെ അവഗണിച്ചാണ് ഭൂരിഭാഗവും തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിൽ നടക്കേണ്ട ഈ ഹജ്ജ് ചടങ്ങുകൾ വിശ്വാസികൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നത്. ചൊവ്വാഴ്ച, പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബി തന്റെ വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗം നടത്തിയ അറഫാ മലയിൽ 45 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസോളം ഉയർന്ന കടുത്ത ചൂടിനെ അവഗണിച്ച് തീർത്ഥാടകർ പ്രാർത്ഥനാനിരതരായിരുന്നു. തുടർന്ന് അറഫയ്ക്കും മിനായ്ക്കും മധ്യേയുള്ള മുസ്ദലിഫയിൽ തുറന്ന ആകാശത്തിന് കീഴിൽ രാത്രി ചെലവഴിച്ച തീർത്ഥാടകർ, അവിടെനിന്നാണ് ബുധനാഴ്ചത്തെ കല്ലേറ് കർമ്മത്തിനാവശ്യമായ ചെറുകല്ലുകൾ ശേഖരിച്ചത്. മിനായിലെ കല്ലേറ് കർമ്മത്തിന് ശേഷം തീർത്ഥാടകർ വീണ്ടും വിശുദ്ധ മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറാമിലേക്ക് മടങ്ങും. തുടർന്ന് മുസ്ലിങ്ങൾ പ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി തിരിയുന്ന കഅബയ്ക്ക് ചുറ്റും വിടവാങ്ങൽ ത്വവാഫ് നിർവ്വഹിക്കുന്നതോടെ ഈ വർഷത്തെ ഹജ്ജ് ചടങ്ങുകൾക്ക് ഔദ്യോഗിക സമാപനമാകും.
ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനത്തിന്റെ അവസാന ദിനമായ ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മുസ്ലിങ്ങൾ ഈദുൽ അദ്ഹ (ബലിപെരുന്നാൾ) ആഘോഷിക്കുകയാണ്. ഇബ്രാഹിം നബി തന്റെ മകനെ ദൈവകൽപ്പനയ്ക്കായി ബലിനൽകാൻ കാണിച്ച സന്നദ്ധതയുടെ ഓർമ്മ പുതുക്കലാണ് ഈ പെരുന്നാൾ. ബലി നൽകാൻ തുനിഞ്ഞ നിമിഷം ജിബ്രീൽ (ഗാബ്രിയേൽ) എന്ന മാലാഖ ഇടപെടുകയും ഇസ്മായിലിന് പകരം ഒരു ആടിനെ നൽകുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലിന്റെ ഭാഗമായി പെരുന്നാൾ ദിനത്തിൽ മൃഗബലി (ഉദുഹിയ്യത്ത്) നടത്തുകയും, ആ ഇറച്ചിയിൽ ഒരു പങ്ക് നിർധനർക്കും പാവപ്പെട്ടവർക്കും വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നത് പെരുന്നാളിന്റെ പ്രധാന പുണ്യകർമ്മമാണ്.
