വാഷിംഗ്ടൺ/ടെഹ്റാൻ: ഇസ്രായേലും ഇറാനും തമ്മിൽ മിസൈലാക്രമണങ്ങളിലൂടെ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ അതീവ അപകടകരമായ യുദ്ധസാഹചര്യം നിലനിൽക്കുന്നതിനിടെ, ഇറാനുമായുള്ള സമാധാനക്കരാർ അതിന്റെ ‘അവസാന ഘട്ടത്തിൽ’ എത്തിനിൽക്കുകയാണെന്ന നിർണ്ണായക വെളിപ്പെടുത്തലുമായി അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്. വരും ദിവസങ്ങളിൽ തന്നെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഈ സുപ്രധാന ഉടമ്പടി ഒപ്പുവെക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നാണ് താൻ കരുതുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം പ്രത്യാശ പ്രകടിപ്പിച്ചു. മേഖലയിലെ സൈനിക സംഘർഷം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലേക്ക് വഴിമാറാതിരിക്കാൻ അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ ഒമാൻ, പാകിസ്ഥാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ വഴി നടത്തിയ തീവ്രമായ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾക്കൊടുവിലാണ് ഇപ്പോൾ ശുഭസൂചനകൾ പുറത്തുവരുന്നത്. ഇറാൻ ഇസ്രായേലിന് നേരെ 150-ലധികം മിസൈലുകൾ വർഷിക്കുകയും ചെങ്കടലിൽ കപ്പലുകൾക്ക് വിലക്കേർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്ത പശ്ചാത്തലത്തിലും നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ ട്രംപ് കാണിച്ച താല്പര്യമാണ് കരാറിന് വഴിതുറന്നത്.
ഇറാന്റെ ആണവ പരിപാടികൾക്ക് കർശന നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ പാതകളിലെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും പകരമായി ഇറാന് മേലുള്ള സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ ഘട്ടങ്ങളായി പിൻവലിക്കുക എന്നതാണ് ഈ യു.എസ്-ഇറാൻ കരാറിന്റെ പ്രധാന കാതൽ. ഇറാന്റെ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ശേഖരം പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന യു.എസ് വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോയുടെ കർശന നിബന്ധനകളോട് ചില വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് ടെഹ്റാൻ തയ്യാറായതായാണ് ലഭിക്കുന്ന സൂചനകൾ. എന്നാൽ, ഈ കരാറിന്റെ ഭാഗമായി ലെബനനിലും ഗാസയിലും ഇസ്രായേൽ നടത്തുന്ന എല്ലാവിധ സൈനിക നീക്കങ്ങളും പൂർണ്ണമായി അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന ഇറാന്റെ പ്രധാന ആവശ്യം ട്രംപ് ഭരണകൂടം അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തത വന്നിട്ടില്ല. ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെന്യാമിൻ നെതന്യാഹുവുമായി ട്രംപ് ടെലിഫോണിൽ സംസാരിക്കുകയും ഉടനടി പ്രത്യാക്രമണങ്ങളിലേക്ക് കടക്കരുതെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
അതേസമയം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ നിലവിലെ സാഹചര്യം അതീവ ദുർബലവും സങ്കീർണ്ണവുമാണെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു. ഒരു വശത്ത് ചരിത്രപരമായ സമാധാന കരാറിനായുള്ള അവസാനവട്ട ചർച്ചകൾ നടക്കുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് ഇസ്രായേൽ തടവറകളിലെ പീഡനവിവരങ്ങളും ഗാസയിലെ അധിനിവേശ നീക്കങ്ങളും പുറത്തുവരുന്നത് ചർച്ചകളെ ബാധിക്കുമോ എന്ന ആശങ്കയുമുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, കരാർ ദിവസങ്ങൾക്കകം യാഥാർത്ഥ്യമാകുമെന്ന ട്രംപിന്റെ പ്രസ്താവന ആഗോള വിപണിക്ക് വലിയ ആശ്വാസമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. യുദ്ധഭീതിയെത്തുടർന്ന് തകർന്നടിഞ്ഞ ഏഷ്യൻ ഓഹരി വിപണികളും ആഗോള എണ്ണവിലയും വരും മണിക്കൂറുകളിൽ സാധാരണ നിലയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുമെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധരുടെ പ്രതീക്ഷ.
