വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സി: ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനായി തനിക്ക് ചൈനയുടെ സഹായം ആവശ്യമില്ലെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. ബീജിംഗിൽ ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങുമായി നടത്താനിരിക്കുന്ന സുപ്രധാന ഉച്ചകോടിക്ക് മുന്നോടിയായാണ് ട്രംപിന്റെ ഈ പരാമർശം. സമാധാനപരമായോ അല്ലാതെയോ ഏതെങ്കിലും ഒരു തരത്തിൽ അമേരിക്ക ഈ യുദ്ധത്തിൽ വിജയിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ അഞ്ചിലൊന്ന് കടന്നുപോകുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് മേലുള്ള നിയന്ത്രണം ഇറാൻ ശക്തമാക്കുന്നതിനിടയിലും സമാധാന ചർച്ചകളിൽ പുരോഗതിയില്ലാത്തത് മേഖലയെ കൂടുതൽ ആശങ്കയിലാഴ്ത്തുന്നു. ഒരു മാസം മുൻപ് പ്രഖ്യാപിച്ച താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ശാശ്വത സമാധാനത്തിനുള്ള നീക്കങ്ങളൊന്നും ഇതുവരെ ഫലം കണ്ടിട്ടില്ല.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് മേലുള്ള തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം ഉറപ്പിക്കാനായി ഇറാൻ അയൽരാജ്യങ്ങളായ ഇറാഖ്, പാകിസ്ഥാൻ എന്നിവയുമായി എണ്ണ-പ്രകൃതിവാതക കയറ്റുമതിക്കായി പുതിയ കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗതത്തിന് മേൽ ഇറാന്റെ നിയന്ത്രണം സ്ഥിരപ്പെടുത്താനുള്ള നീക്കമായാണ് ഇതിനെ നിരീക്ഷകർ കാണുന്നത്. അതേസമയം, കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് ടോൾ ഈടാക്കാൻ ആരെയും അനുവദിക്കില്ലെന്ന് കഴിഞ്ഞ മാസം നടന്ന ചർച്ചകളിൽ അമേരിക്കയും ചൈനയും ധാരണയിലെത്തിയിരുന്നു. ഇറാനിൽ നിന്ന് വൻതോതിൽ എണ്ണ വാങ്ങുന്ന ചൈന, കരാറിലെത്താൻ ഇറാനെ പ്രേരിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും താൻ ചൈനയുടെ സഹായത്തിനായി അപേക്ഷിക്കില്ലെന്ന് ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചു. യുദ്ധം കാരണം തകർന്നടിഞ്ഞ മേഖലകളുടെ പുനർനിർമ്മാണത്തിന് നഷ്ടപരിഹാരം വേണമെന്നും അമേരിക്കയുടെ നാവിക ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നുമുള്ള ഇറാന്റെ ആവശ്യങ്ങളെ ട്രംപ് തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
ചർച്ചകൾ വഴിമുട്ടിയതോടെ ആഗോള വിപണിയിൽ എണ്ണവില കുതിച്ചുയരുകയാണ്. ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില ബാരലിന് 107 ഡോളർ കടന്നു. അറബിക്കടലിൽ അമേരിക്കൻ വിമാനവാഹിനിക്കപ്പലായ ‘എബ്രഹാം ലിങ്കൺ’ ഉപരോധം കർശനമാക്കിയതോടെ 65 കപ്പലുകളുടെ ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടുകയും നാലെണ്ണം പ്രവർത്തനരഹിതമാവുകയും ചെയ്തു. യുദ്ധത്തിനായി ഇതുവരെ 29 ബില്യൺ ഡോളർ (ഏകദേശം 2.4 ലക്ഷം കോടി രൂപ) ചിലവായതായി പെന്റഗൺ അറിയിച്ചു. ഇതിനിടെ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ അതിരുകൾ വിപുലീകരിച്ചതായി ഇറാൻ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് (IRGC) പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ടെഹ്റാനിൽ ശത്രുക്കളെ നേരിടാനുള്ള വൻ സൈനികാഭ്യാസങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. അമേരിക്കൻ വോട്ടർമാർക്കിടയിൽ യുദ്ധത്തിന് പിന്തുണ കുറയുന്നതും പണപ്പെരുപ്പം മൂന്ന് വർഷത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിരക്കിലെത്തിയതും വരാനിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ട്രംപിന് വെല്ലുവിളിയായേക്കാം.
