വാഷിംഗ്ടൺ/ടെഹ്റാൻ: അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ഇറാന് മേൽ നടത്തുന്ന യുദ്ധം പെട്ടെന്നൊരു ഭരണമാറ്റത്തിലേക്കോ വാഷിംഗ്ടണിന്റെ പൂർണ്ണമായ വിജയത്തിലേക്കോ നയിക്കില്ലെന്നും, പകരം ദീർഘകാലം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന തിരിച്ചടികൾക്കും തരങ്ഗങ്ങൾക്കും വഴിവെക്കുമെന്നും അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു. ഫെബ്രുവരി 2026-ൽ ആരംഭിച്ച ആക്രമണങ്ങളിലൂടെ ഇറാനിലെ ഭരണകൂടത്തെ സാമ്പത്തിക-സൈനിക സമ്മർദ്ദത്തിലൂടെ തകർത്തുകളയാം എന്ന അമേരിക്കൻ പ്രതീക്ഷകൾ ആറുമാസം പിന്നിടുമ്പോഴും ഫലം കണ്ടിട്ടില്ല. പകരം മേഖലയെ ഒന്നാകെ അനിശ്ചിതത്വത്തിലാക്കുന്ന ദീർഘകാല യുദ്ധ സാഹചര്യമാണ് ഉടലെടുത്തിരിക്കുന്നത്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെട്ടതും ഇറാന്റെ തുറമുഖങ്ങൾക്ക് മേൽ യു.എസ് ഏർപ്പെടുത്തിയ ഉപരോധവും ആഗോള എണ്ണ വിതരണ ശൃംഖലയെ രൂക്ഷമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഗൾഫ് രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്കും വൻ തിരിച്ചടിയായി. ജൂണിൽ വാഷിംഗ്ടണും ടെഹ്റാനും തമ്മിൽ ഒപ്പുവെച്ച ധാരണാപത്രത്തിന് (MoU) ശേഷം ആക്രമണങ്ങളുടെ തീവ്രത കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, യുദ്ധം പൂർണ്ണമായി അവസാനിക്കുന്നതിന്റെ സൂചനകളൊന്നുമില്ല. അതേസമയം യെമനിലെ ഹൂതികളും സൗദി അറേബ്യയും തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുകയും, ബാബ് അൽ-മന്ദബ് കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്കയുടെ പരമ്പരാഗത സുരക്ഷാ വാഗ്ദാനങ്ങൾക്ക് മാത്രം കാത്തുനിൽക്കാതെ പ്രാദേശിക സഖ്യങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാൻ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ നിർബന്ധിതരാവുകയാണെന്ന് ചതാം ഹൗസിലെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് പ്രോഗ്രാം ഡയറക്ടർ സനം വക്കീൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സൗദി അറേബ്യ, തുർക്കി, പാകിസ്ഥാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ മക്കയിൽ വെച്ച് ഒപ്പുവെച്ച പ്രതിരോധ കരാർ ഇതിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്.
അടുത്ത ആറുമാസത്തിനുള്ളിൽ ഇറാന്റെ ഭരണകൂടം തകരാൻ യാതൊരു സാധ്യതയുമില്ലെന്ന് റോയൽ യുണൈറ്റഡ് സർവീസസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ പ്രമുഖ നിരീക്ഷകൻ എച്ച്. എ. ഹെല്ലിയർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. എണ്ണ വിലയിലെ വർദ്ധനവും സാമ്പത്തിക പണപ്പെരുപ്പവും പ്രതിരോധ ചെലവുകളിലെ വർദ്ധനവും കാരണം ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ നിലവിലെ പ്രതിസന്ധികളുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു പോകാനുള്ള വഴികളാണ് അന്വേഷിക്കുന്നത്. എണ്ണ ഇതര വരുമാനം ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള വികസന പദ്ധതികൾക്കും ഈ യുദ്ധം തിരിച്ചടിയായിട്ടുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു.
