വാഷിംഗ്ടൺ/ടെഹ്റാൻ: തന്ത്രപ്രധാനമായ ഗൾഫ് മേഖലയിൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ ശക്തമായ മിസൈൽ-ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ കൈമാറിയതോടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുണ്ടായിരുന്ന താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ കരാർ പൂർണ്ണമായി തകർച്ചയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്ന ‘എവർ ലവ്ലി’ എന്ന സിംഗപ്പൂർ രജിസ്ട്രേഡ് വാണിജ്യ കപ്പലിന് നേരെ ഇറാൻ നടത്തിയ ഡ്രോൺ ആക്രമണത്തിന് മറുപടിയായി ഇറാന്റെ മിസൈൽ, ഡ്രോൺ സംഭരണ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും തീരദേശ റഡാർ സംവിധാനങ്ങൾക്കും നേരെ യു.എസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് ശക്തമായ വ്യോമാക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് നേരെ ഇറാൻ നടത്തുന്ന അനാവശ്യമായ ആക്രമണങ്ങൾ വെടിനിർത്തൽ കരാറിന്റെ വ്യക്തമായ ലംഘനമാണെന്ന് യു.എസ് സൈന്യം വ്യക്തമാക്കി. ഇതിന് പിന്നാലെ, യു.എസ് ആക്രമണങ്ങൾക്ക് പകരമായി ഗൾഫ് മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങൾക്ക് നേരെ തങ്ങൾ ശക്തമായ തിരിച്ചടി നൽകിയതായി ഇറാന്റെ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് ശനിയാഴ്ച രാവിലെ ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചു.
വെള്ളിയാഴ്ച രാത്രി വൈകി ഇറാന്റെ തെക്കൻ തുറമുഖ നഗരമായ സിരിക്കിലെ താഹെറൂയി ജെട്ടിക്ക് സമീപം ശക്തമായ സ്ഫോടന ശബ്ദം കേട്ടതായി ഇറാൻ ഔദ്യോഗിക മാധ്യമങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഒരു പ്രൊജക്റ്റൈൽ വന്ന് പതിച്ചതാണ് സ്ഫോടനത്തിന് കാരണമായതെന്ന് സൈനിക വൃത്തങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും, സിരിക് തുറമുഖത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സാധാരണ നിലയിലാണെന്നും നാശനഷ്ടങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നും മെഹർ വാർത്താ ഏജൻസി അറിയിച്ചു. അമേരിക്കയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നും വീണ്ടും പ്രകോപനമുണ്ടായാൽ അതിലും കഠിനവും വിപുലവുമായ തിരിച്ചടി നൽകുമെന്ന് ഐ.ആർ.ജി.സി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. യു.എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഇറാന്റെ നടപടിയെ കടുത്ത ഭാഷയിൽ അപലപിക്കുകയും ഇത് വെടിനിർത്തൽ കരാറിന്റെ വിഡ്ഢിത്തം നിറഞ്ഞ ലംഘനമാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. കൂടുതൽ അക്രമങ്ങൾ ഉണ്ടായാൽ വിയോജിപ്പുകൾക്ക് സൈനികമായിത്തന്നെ മറുപടി നൽകുമെന്ന് യു.എസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി വാൻസും എക്സ് പ്ലാറ്റ്ഫോമിലൂടെ നേരിട്ട് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
നിലവിലെ സൈനിക സംഘർഷങ്ങൾ ജൂൺ 17-ന് ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒപ്പുവെച്ച താൽക്കാലിക ധാരണാപത്രത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനെത്തന്നെ വലിയ ചോദ്യചിഹ്നത്തിലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. തങ്ങളുടെ അനുമതിയില്ലാതെ കപ്പലുകൾ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ കടന്നുപോകരുതെന്ന് ഇറാൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നുവെങ്കിലും അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പലുകൾ ഈ പാത ഉപയോഗിക്കുന്നത് തുടരുകയാണ്. ഇതോടൊപ്പം വെടിനിർത്തൽ കരാർ വ്യവസ്ഥകൾ ലംഘിച്ചുകൊണ്ട് ഇസ്രായേൽ ലബനനിൽ നടത്തിയ ബോംബാക്രമണങ്ങളും ഈ സമാധാന ശ്രമങ്ങളെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇതിനിടയിലും, യു.എസ് മധ്യസ്ഥതയിൽ നടന്ന ചർച്ചകൾക്കൊടുവിൽ വെള്ളിയാഴ്ച ഇസ്രായേലും ലബനനും തമ്മിൽ ഒരു തന്ത്രപരമായ സമവായ കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചതായി വാഷിംഗ്ടൺ അറിയിച്ചു. കടുത്ത സൈനിക സംഘർഷങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതം സാധാരണ നിലയിലാകുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ ആഗോള വിപണിയിൽ എണ്ണവിലയിൽ വൻ ഇടിവ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
യു.എസ്-ഇറാൻ സമാധാന ചർച്ചകൾ പൂർത്തിയാകണമെങ്കിൽ ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതികൾക്ക് മേൽ ശക്തമായ അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷണം അനിവാര്യമാണെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസി മേധാവി റാഫേൽ ഗ്രോസി വ്യക്തമാക്കി. ആണവായുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ തങ്ങൾക്ക് താല്പര്യമില്ലെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും വെറും വാക്കുകൾ പോരെന്നും കർശനമായ പരിശോധനാ സംവിധാനങ്ങൾ എത്രയും വേഗം നടപ്പിലാക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം വെള്ളിയാഴ്ച ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. നിലവിലെ താൽക്കാലിക കരാർ അനുസരിച്ച് ഇറാന്റെ പക്കലുള്ള 60 ശതമാനം വരെ ശുദ്ധീകരിച്ച യുറേനിയം ശേഖരം ഐ.എ.ഇ.എ മേൽനോട്ടത്തിൽ ലഘൂകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
